Ga toch boeven vangen! (2)

Je moet kiezen:

A. De zekerheid dat alle ‘boeven’ van Nederland vast zitten, in de wetenschap dat er daarbij ook een x-percentage onschuldigen in de gevangenis zit.

B. De zekerheid dat er niemand onschuldig vast zit, in de wetenschap dat er daarbij ook nog eenzelfde x-percentage boeven is dat vrij rondloopt.

Mijn keuze is duidelijk. Ik kies voor situatie B omdat privacy voor mij boven alles gaat. Het betreft dan niet alleen de privacy die zou moeten worden opgegeven om de hypothetische samenleving van optie A te bewerkstelligen, maar ook om de privacy en bescherming van verdachten in de samenleving zoals die nu is.

Het is erg belangrijk om een onderscheid te maken tussen verdachten en veroordeelden. In ons rechtsysteem ben je onschuldig tot het tegendeel bewezen is. Dat is maar goed ook, want wie op het verkeerde moment op de verkeerde plaats is, kan zomaar als verdachte worden aangewezen. Je zult maar net dat steegje inlopen waar kort daarvoor iemand is neergestoken, en tijdens het reanimeren DNA achterlaten op het slachtoffer. Je bent dronken, dus hebt een warrig verhaal, en voor je het weet ben je hoofdverdachte. Om dan identificeerbaar met je foto, inclusief volledige naam in de krant te verschijnen, zoals sommige mensen voorstellen, kan ongelofelijke gevolgen hebben voor de rest van je leven. Ik vind het prima om voor sommige misdaden de straffen te verzwaren, vooral omdat ik van mening ben dat er ook een preventieve werking uitgaat van zware straffen, maar aan de rechten van verdachten mag niet getornd worden.

Dat brengt me op het volgende punt; het strafrechtelijk onderzoek op basis waarvan het onderscheid tussen verdachte en veroordeelde moet worden gemaakt. W.A. Wagenaar schrijft, dat daar nog wel eens het een en ander mis gaat. Soms door laksheid, soms door onkunde, maar vaak ook doordat er blind vanuit gegaan wordt, dat degene die is opgepakt, de dader is. Het onderzoek dat vervolgens plaats vindt heeft dan niet waarheidsvinding als doel, maar werkt toe naar de conclusie die al is getrokken, namelijk dat de verdachte de schuldige is. Overbodig om te zeggen dat dit een vreselijk slechte zaak is.

Terugkomend op de avond in de kroeg, waar deze hele discussie is ontstaan, vertelde mijn gesprekspartner over een mogelijkheid die het Amerikaanse rechtssysteem toestaat. Het komt daar blijkbaar geregeld voor dat rechters – in gevallen waarin er een aanzienlijke bewijslast tegen een verdachte is – een deal sluiten met een verdachte om zonder rechtzaak tot een straf te komen. Hij vond deze manier een goede oplossing omdat hij tijd en geld bespaart. Ook hier ben ik het weer niet met hem eens, omdat ook hier de aanname dat de verdachte de dader is, veel te makkelijk wordt gemaakt.

De belangrijkste focus in een strafrechtelijk onderzoek zou naar mijn mening moeten liggen op waarheidsvinding. Tijd en geld moeten, uiteraard tot op zekere hoogte, geen redenen zijn om maar met het onderzoek te stoppen of zelfs een hele rechtzaak af te blazen. Op deze manier wordt het de grote vissen – drugsbaronnen, kopstukken van criminele organisaties – wel heel gemakkelijk gemaakt om de straf te ontlopen. Door een stuk of drie ‘bewijzen’ te vervalsen die richting een loopjongen uit de organisatie wijzen, kan de ware dader zijn straf al ontlopen. Er wordt immers voortijdig genoegen genomen met de naar voren geschoven verdachte, en geen diepgravend onderzoek gepleegd, met een rechter en – in het geval van Amerika – jury om de kwaliteit van het bewijs te kunnen beoordelen.

Het feit dat er mensen onschuldig vastzitten duidt in mijn ogen op onvolledig of slecht uitgevoerd onderzoek, en daarmee al snel op desinteresse. Het menselijk drama dat volgt uit onterechte veroordelingen is naar mijn mening groter dan het drama dat wordt veroorzaakt door onopgeloste zaken. Voor mij is het dilemma dus snel opgelost. Ik hoor graag van een ieder die daar anders over denkt.

Add Comment Register



Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>